© dreamstime.com

Als een relatie eindigt, is een van beide betrokkenen vaak al lang uit de woning vertrokken, voor dat die woning officieel verdeeld is (verkocht aan een derde of overgenomen door de partij die er blijft wonen).  Wie betaalt over die tussenperiode de lasten, hoe zit het met het gemiste gebruiksgenot en moet hier vooraf iets voor geregeld worden of kan je daar ook met terugwerkende kracht om verzoeken? 

De Rechtbank Amsterdam (Rechtbank Amsterdam 7 juni 2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:4006) bevestigt dat de wettelijke gebruiksvergoeding voor de eigenaar die geen gebruik/genot meer heeft van de woning, ook met terugwerkende kracht gevorderd kan worden. Of en voor welk bedrag zo’n vergoeding met terugwerkende kracht bepaald wordt, moet in redelijkheid bepaald worden. Als de vertrekkende partij in de onderlinge communicatie  al aangegeven heeft dat hij/zij aanspraak wenst te maken op een gebruiksvergoeding dan zal daartoe eerder ruimte zijn. Omdat hier geen sprake was van een beleggingsobject maar van een woonhuis voor eigen gebruik, sluit de rechtbank voor de hoogte van de vergoeding niet aan bij het gemiste vermogensrendement (% van de overwaarde)  maar bij het gemiste woongenot. Tot zover een heldere en goed onderbouwde uitspraak.

Bijzonder is wel dat dit gemiste woongenot vervolgens wordt vastgesteld op de helft van woonkosten en niet van de huurwaarde. Als er flink afgelost is, dan komen de woonkosten immers helemaal niet overeen met de prijs van het woongenot en is aansluiting bij de huurwaarde voor het bepalen van het woongenot, reëler en juridisch zuiverder.

Lees hier de hele uitspraak

Het bericht Wie betaalt voor de woning die (nog) gezamenlijk is, maar slechts door 1 van beide eigenaren wordt gebruikt? verscheen eerst op BSS Advocaten.

© creativecommonsstockphotos

Op 11 mei jl. is in de Staatscourant het besluit gepubliceerd dat het nieuwe wettelijke stelsel van de beperkte gemeenschap van goederen in werking treedt per 1 januari 2018. Daarmee is een einde gekomen aan een tijdperk.

Na decennialange discussies is Den Haag dan toch overstag gegaan. Het wettelijke uitgangspunt van de algehele gemeenschap van goederen wordt vanaf 1 januari 2018 vervangen door een beperkte gemeenschap van goederen. Voor echtparen zal dan gaan gelden dat alleen datgene dat tijdens het huwelijk en anders dan door een schenk- of erfverkrijging wordt verkregen (positief of negatief), tot de huwelijksgemeenschap gaat behoren, als ook eventueel gezamenlijk voorhuwelijks vermogen. Het voorhuwelijkse privé vermogen en de tijdens het huwelijk verkregen schenkingen of erfenissen blijven er dus voortaan buiten. De uitzonderingspositie die Nederland in nam ten opzichte van de ons omringende landen is daarmee voorbij. Wellicht zal ook het aantal mensen afnemen dat voorafgaand aan het huwelijk naar de notaris gaat om huwelijkse voorwaarden op te stellen. Denkbaar is echter ook dat die terugloop in huwelijksvoorwaarden tegen gaat vallen, omdat bijvoorbeeld voor ondernemers een nadere uitwerking van het wettelijk stelsel in huwelijksvoorwaarden echt wenselijk is. Grootste uitdaging zal echter de administratie worden die door de echtgenoten bijgehouden moet gaan worden en waarvan de tot nu toe veel gebruikte periodieke verrekenbedingen hebben laten zien dat de meeste Nederlanders dat tijdens hun huwelijk niet zo serieus nemen, met alle gevolgen van dien. De juridische vraagstukken en discussies met betrekking tot vergoedingsrechten en zaaksvervanging zullen daarmee een vlucht nemen en menig advocaat/mediator aan het werk houden.

Hoewel de wet pas op 1 januari 2018 ingaat en pas zal gelden voor huwelijken die na die datum zijn gesloten (of voor huwelijksvoorwaarden wijzigingen van nadien, die het wettelijke stelsel van toepassing verklaren), is het voor mensen die nu getrouwd zijn onder huwelijksvoorwaarden, verstandig om eens na te lezen wat daar in staat en of daar wellicht een aanpassing op nodig wordt. Want wat gebeurt er straks als in die huwelijksvoorwaarden van vóór 2018, vermeld staat dat bij einde huwelijk moet worden afgerekend alsof er een gemeenschap van goederen bestaat? Wordt dat dan bij een scheiding of overlijden in 2041 uitgelegd als de algehele  gemeenschap van goederen van nu, of als de beperkte gemeenschap van goederen van straks?

Graag voorzien wij u van verder advies.

Het bericht Einde van de wettelijke algehele gemeenschap van goederen nu echt definitief verscheen eerst op BSS Advocaten.

BSS Familierecht heeft samen met Scheidingswijs en IJsfontein een prachtig concept neergezet en ingediend  voor de Divorce Challenge : ‘Geluk of Gelijk’ VerSPEEL je relatie niet. Het is een laagdrempelige interactieve game/training voor mensen in scheidingssituaties waarmee ze inzicht krijgen in hun eigen handelen en in de effecten daarvan op hun (ex-)partner en kinderen,  terwijl ze ook meegenomen worden in het perspectief van de ander.  Het mooiste van dit concept is nog wel dat er ook alternatieven aangereikt worden en ‘uitgespeeld’ kunnen worden. Hiermee willen we een bijdrage leveren aan het uit de strijd-stand houden of halen, van ouders in scheidingssituaties. 

Het interactieve scenario ontwikkelt zich door persoonlijk ingrijpen, waarbij je stuurt middels een keuze voor “Geluk of Gelijk” (zie storyboard). De virtuele omgeving is opgebouwd uit verschillende herkenbare scenario’s, zoals de overdracht na het weekend of een examenuitreiking.

In de training, kies je bij de start van een scenario van welke partner je de gedachten hardop wilt horen. Vervolgens krijg je gedurende het scenario vragen voorgelegd, waarin je aangeeft hoe deze persoon moet reageren op situaties. Op deze manier bepaal jij de afloop.

Daarna herstart het scenario, waarbij je deze keer de gedachten van het kind hoort.

De tekst is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en ervaringsverhalen van kinderen.

De ouder ervaart dan direct wat de impact van zijn of haar keuzes op het kind is. Na afloop kan je het scenario ook vanuit het perspectief van de andere partner spelen.  “Geluk of Gelijk” is gebaseerd op ‘Can you Fix it?’“Can You Fix It?”

Bekijk de volledige inzending op https://www.divorcechallenge.nl/inzendingen/geluk-of-gelijk-verspeel-je-relatie-niet

Het bericht Onze inzending voor de Divorce Challenge: ‘Geluk of Gelijk’ VerSPEEL je relatie niet verscheen eerst op BSS Advocaten.

Gerechtshof Arnhem Leeuwarden oordeelt dat ook LAT-en, als samenwonen kan kwalificeren en de alimentatieplicht van de ex-echtgenoot kan doen eindigen.

© Diego Vito Cervo | Dreamstime

Volgens de huidige wetgeving moeten ex-echtgenoten ook na het einde van hun huwelijk voor elkaar blijven zorgen, in die zin dat als de ene niet genoeg verdient om voor zichzelf te zorgen, de andere partneralimentatie moet betalen. Zodra de alimentatieontvanger met een ander trouwt, wordt die nieuwe echtgenoot verzorgingsplichtig en eindigt de verzorgings- en dus de alimentatieplicht voor de eerste (inmiddels ex-) echtgenoot. Om misbruik tegen te gaan, heeft de wetgever bepaald dat ook bij ‘samenwonen als waren zij gehuwd’ de alimentatieplicht van de ex-echtgenoot eindigt. 

Omdat het eindigen van de alimentatieplicht onomkeerbaar is, zijn in de jurisprudentie 5 strenge eisen ontwikkeld waaraan allemaal voldaan moet zijn, wil er sprake zijn van ‘samenwonen als waren zij gehuwd’:

1. de relatie moet duurzaam zijn
2. de relatie moet een affectief karakter hebben
3. er moet sprake zijn van wederzijdse verzorging
4. er moet sprake zijn van samenwoning
5. er moet sprake zijn van een gemeenschappelijke huishouding

In de praktijk blijkt het erg lastig om het bestaan van alle vijf de vereisten te bewijzen, zelf met de inschakeling van onderzoeks-/detectivebureaus.

Een eerste handreiking die is gedaan vanuit de rechtspraak naar de betalende ex-echtgenoot, is dat er steeds vaker iets gedaan wordt met de bewijslastverdeling. De bewijslast kan in bepaalde gevallen worden omgedraaid (de ‘samenwoner’ moet dan bewijzen dat niet aan alle vijf de vereisten is voldaan), of de rechter neemt voorshands aan dat het bewijs geleverd is en de samenwoner mag daartegen dan tegenbewijs leveren (de samenwoner hoeft het vermoeden dan alleen te ontzenuwen wat makkelijker is dan zelf het bewijs te moeten leveren dat aan de vereisten níet is voldaan).

Het Gerechtshof Arnhem –Leeuwarden geeft nu met zijn uitspraak ECLI:NL:GHARL:2016:4501 een volgende handreiking richting die betalende ex-echtgenoot: Ook als er nog 2 woningen zijn die afzonderlijk gebruikt worden, maar er wel veel tijd samen wordt doorgebracht, oftewel in een LAT situatie (Living Apart Together) kan volgens de huidige tijdsgeest gesproken worden over ‘samenwonen’ (vereiste 4) en kan dus aan alle vereisten voor het definitief eindigen van de alimentatieplicht voldaan zijn.

“Het hof betrekt bij zijn oordeel dat het in het huidige tijdsgewricht, waarin echtelieden ook niet meer jegens elkaar verplicht zijn tot samenwoning, in het algemeen zeer wel mogelijk is dat personen die een duurzame affectieve relatie met elkaar onderhouden en die samenleven als waren zij gehuwd in de zin van artikel 1:160 BW, kiezen voor een invulling van hun dagelijkse leven waarbij zij niet iedere dag en nacht met elkaar doorbrengen en waarbij zij niet alle financiële middelen met elkaar delen. “

In de casus waar het Hof over moest oordelen, stond vast dat de vrouw een aantal dagen per week in haar eigen woning verbleef en een aantal dagen per week in de woning van haar nieuwe geliefde, als ook dat het leven van de vrouw en haar nieuwe liefde sociaal en financieel niet geheel maar wel behoorlijk verweven waren. Een feitelijke situatie die tegenwoordig -vooral ook bij samengestelde gezinnen- veel voorkomt. Opletten dus!

Voor meer informatie over deze en andere familierechtelijke onderwerpen zijn wij graag bereikbaar per telefoon of e-mail.

Het bericht Samenwonen nieuwe stijl: Alimentatieplicht eindigt al tijdens LAT fase verscheen eerst op BSS Advocaten.

Deze week heb ik mogen spreken op een avond van het Scheidingscafé 020 over samengestelde gezinnen. Hoe doe je dat als je een nieuwe partner vindt maar je (alletwee) al kinderen hebt uit een eerdere relatie en/of jullie samen nog een kindje krijgen? Hoe ga je om met de verschillende regels die in de verschillende gezinnen gelden? En wat betekent het voor de afspraken die je al had met je ex-partner over omgang en alimentatie?

Tijdens deze goed bezochte avond, heb ik namens BSS Familierecht de juridische implicaties van het samengestelde gezin toegelicht. Verder waren er o.a. bijdragen van gastsprekers Gideon de Haan (auteur van Het Stiefparadijs) en Nanda Engel, stiefcoach en trainer bij De Gelukkige Stief. Een mooie avond met veel actieve en openhartige participatie van deelnemers die zelf een samengesteld gezin hebben of overwegen daar aan te beginnen. Het volgende Scheidingscafé 020 staat gepland voor 15 november as.

Het bericht Lezing bij scheidinsgcafé 020: Samengesteld gezin Hoe doe je dat? verscheen eerst op BSS Advocaten.

© raadvanstate

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een uiterst kritisch advies uitgebracht over het initiatiefwetsvoorstel tot herziening van het stelsel van partneralimentatie. Dat voorstel zou de partneralimentatie regeling eerlijker, eenvoudiger en begrijpelijker moeten maken, maar dat lijkt niet het geval.

Kernpunten van het wetsvoorstel zijn:

1. een wijziging van de grondslag (van wederzijdse verzorging en huwelijkse welvaart naar afgenomen verdiencapaciteit door het huwelijk):
2. een verkorting van de alimentatieduur (kort gezegd van maximaal 12 naar 5 jaar);
3. een wijziging in de berekeningssystematiek en wijzigingsmogelijkheden (van maatwerk en flexibiliteit naar forfaitaire tabellen met zeer beperkte afwijkings- en wijzigingsmogelijkheden) en
4. invoering van contractsvrijheid, waarmee het mogelijk wordt bij aanvang van het huwelijk ieder recht op partneralimentatie voor de toekomst uit te sluiten.

De afdeling schrijft -naar mijn mening terecht- dat het wetsvoorstel uitgaat van een situatie die helaas nog ver verwijderd is van de werkelijkheid. De huidige werkelijkheid is er namelijk allerminst een, waarin partners doordachte gecalculeerde keuzes maken en er gelijkwaardigheid op de arbeidsmarkt bestaat tussen mannen en vrouwen. Mede daardoor zal het wetsvoorstel tot vele schrijnende situaties leiden. Ook de beoogde simpelheid van het nieuwe systeem wordt niet onderschreven door de Afdeling. Grote vrees is dan ook dat doorzetting van dit wetsvoorstel alsnog aanleiding zal zijn tot vele gerechtelijke procedures over de partneralimentatie. Uit de eerste reactie van de initiatiefnemers op het voorstel  blijkt jammer genoeg dat zij vooralsnog niet van plan zijn om met de concrete adviezen van de Afdeling aan de slag te gaan.

Samenvatting van het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State

Voor meer informatie over dit wetsvoorstel of over andere aspecten van alimentatie, neem contact met ons op.

Het bericht Raad van State uiterst kritisch over wetsvoorstel partneralimentatie verscheen eerst op BSS Advocaten.

© Andres Rodriguez | Dreamstime Stock Photos

Per 1 september 2016 is de nieuwe Wet bescherming erfgenamen van kracht. Hiermee is de positie van erfgenamen in het geval van schulden, op twee vlakken echt verbeterd, maar het blijft opletten! 

Wat is er veranderd?

1. Een zuivere aanvaarding door gedrag, wordt niet meer zo snel aangenomen;
2. Na een zuivere aanvaarding kan alsnog beneficiair aanvaard worden, als er onverwachte schulden opduiken.

Uitleg over het verschil tussen zuiver aanvaarden en beneficiair aanvaarden

Om te begrijpen wat het gevolg is van deze wijzigingen, is het verschil tussen zuiver en beneficiair aanvaarden van belang. Bij zuiver aanvaarden, aanvaardt een erfgenaam het erfdeel in zijn geheel en kan hij met zijn privé vermogen aansprakelijk worden gehouden voor de eventuele schulden van de nalatenschap. Zuiver aanvaarden kan door het afleggen van een verklaring maar ook door bepaald gedrag. Bij beneficiair aanvaarden wordt de erfgenaam niet in privé aansprakelijk maar zijn de privé goederen van de erfgenaam beschermd als blijkt dat de schulden van de nalatenschap groter zijn dan de baten. Wel is de afwikkelingsprocedure van de nalatenschap wat ingewikkelder na een beneficiaire aanvaarding, omdat dan de vereffeningsprocedure gevolgd moet worden, waarvoor de wet allerlei formele regels kent. Om beneficiair te aanvaarden, moet de erfgenaam een schriftelijke verklaring afleggen bij de rechtbank. Als het saldo van de nalatenschap naar verwachting negatief is, is het dus verstandig om beneficiair te aanvaarden.

Verandering 1: Een zuivere aanvaarding door gedrag, wordt niet meer zo snel aangenomen.

Vóór de wetswijziging werd een zuivere aanvaarding al aangenomen als een erfgenaam, zich als zuiver aanvaardende erfgenaam gedroeg, bijvoorbeeld als er bepaalde spullen uit het huis van de overledene werden meegenomen of als er rekeningen van de overledene werden betaald met geld van de overleden. In de hectiek na een overlijden, gebeuren dit soort handelingen al snel en vaak juist uit de beste bedoelingen van de erfgenaam. Ongewenst gevolg was dan dat hiermee onbewust de nalatenschap al zuiver aanvaard was en er daardoor geen mogelijkheid meer was voor de beschermende beneficiaire aanvaarding.

Met de wetswijziging leiden dit soort praktische handelingen niet meer tot een zuivere aanvaarding. Alleen echte beschikkingshandelingen zoals het verkopen van een goed of het bezwaren van een goed met een hypotheek of pandrecht, leiden nog tot zuivere aanvaarding. Dat is een stap vooruit voor de erfgenamen, die voortaan dus wel praktisch kunnen optreden en toch de mogelijkheid van een beneficiaire aanvaarding behouden.

Verandering 2: Na een zuivere aanvaarding kan alsnog beneficiair aanvaard worden, als er onverwachte schulden opduiken.

Hoewel een onbewuste zuivere aanvaarding door gedrag zich met de wetswijziging dus niet meer zo snel zal voordoen, blijven er situaties bestaan waarin erfgenamen zuiver aanvaard hebben (bewust of onbewust door beschikkingshandelingen zoals hiervoor beschreven) en alsnog geconfronteerd worden met onverwachte schulden van de nalatenschap. De wetgever heeft nu bepaald dat in zo’n geval de erfgenaam alsnog kan kiezen voor beneficiaire aanvaarding. Dit moet dan wel gebeuren binnen 3 maanden nadat hij bekend is geworden met de schulden en daarvoor is een speciaal verzoek aan de kantonrechter nodig. Als de onbekend schuld pas opduikt nadat er al verdeeld is, kan de erfgenaam zich ook nog tot de kantonrechter wenden met het verzoek om te bepalen dat hij niet met zijn privé vermogen aansprakelijk is voor die schuld. Of dat verzoek wordt toegewezen, is afhankelijk van de vraag of de schuldeisers uit de gedragingen van de erfgenaam mochten afleiden dat deze de schuld uit zijn eigen vermogen zou voldoen.

Conclusie en aanbeveling

De positie van de erfgenamen is met deze wetswijziging serieus verbeterd als het gaat om de mogelijkheden om aansprakelijkheid voor nalatenschapsschulden met je privévermogen uit te sluiten. Het blijft echter uitkijken, met name als er beschikkingshandelingen verricht (moeten) worden of er contact met de schuldeisers is geweest. De meeste zekerheid wordt verkregen door direct beneficiair te aanvaarden. Wilt u weten wat in uw geval verstandig is, neem dan even contact op.

Het bericht Vanaf 1 september 2016 zijn erfgenamen beter beschermd tegen schulden van de nalatenschap verscheen eerst op BSS Advocaten.